Ligcomfort
Of men op een matras ‘juist’ ligt, is voor het grootste deel afhankelijk van de conformiteit (gelijkvormigheid) van de matras. Of men in het bed ook comfortabel slaapt, is echter ook afhankelijk van de matraseigenschappen zoals hardheid, ventilatie en warmte-isoloatie.
Of u ‘hard’ of ‘zacht’ slaapt wordt vooral bepaald door de matras. Aan welke hardheid of zachtheid u de voorkeur geeft, is grotendeels een kwestie van gewenning en persoonlijke smaak. Voor zwaardere mensen is een harde matras meestal meer geschikt en mensen die juist minder wegen slapen beter op een wat zachter matras.
Diverse lighoudingen
Voor een goede nachtrust en het ontspannen van de spieren, is het nodig dat het lichaam over de gehele oppervlakte gelijkmatig gedragen wordt in een houding die de natuurlijke krommingen van de rug ondersteunt. Algemeen wordt aangenomen dat de ideale lighouding ’s nachts deze is, waarbij de wervelkolom in zijligging recht ligt. In rugligging dient het lichaam zo gedragen te worden dat de natuurlijke S-vormige kromming behouden blijft. Hoe harder het ligvlak is, hoe meer weerstand de matras biedt tegen indrukking. De hardheid van het ligvlak bepaalt de druk die het achterhoofd, de schouderbladen, de lendenen en vooral het bekken en de hielen tijdens het slapen ondervinden. Een te grote hardheid kan leiden tot plaatselijke overbelastings-verschijnselen, waardoor men genoodzaakt is voortdurend anders te gaan liggen. Dat komt zowel voor bij magere als kleine, zware mensen voor.
Rugligging
Voor een afzonderlijke ondersteuning van het hoofd is een kussen nodig. De dikte van het kussen dient recht evenredig aan de kromming van de rug te zijn: hoe krommer de rug, des te dikker het kussen dient te zijn. Een te dik kussen brengt een knik in de wervelkolom teweeg. Ook een te hard kussen veroorzaakt een knik. Bovendien wordt in een dergelijke geval een te grote druk op het achterhoofd uitgeoefend. Het kussen moet daarom vervormbaar zijn en zowel het achterhoofd als de nek ondersteunen.
In rugligging kan de natuurlijke S-kromming van de wervelkolom in de lenden- en bekkenstreek verstoord worden door verkorting van de heupbuigers. Deze spieren verbinden de lendenwervelkolom met het dijbeen. Door verkorting van deze spieren wordt de wervelkolom in rugligging hol getrokken, wat pijn kan veroorzaken. De meest natuurlijke kromming van de lendenwervelkolom kan men behouden als de romp en het dijbeen iets gehoekt zijn. Dat bereikt men wanneer men in de zijligging slaapt met licht opgetrokken knieën. Bij de rugligging is het belangrijk dat de romp enigszins in het bed wegzakt, waardoor de benen automatisch hoger komen te liggen, het bekken een tikje kantelt en de spieren in de onderrug hierdoor kunnen ontspannen.
Zijligging
Bij de zijligging is het belangrijk dat de wervelkolom zoveel mogelijk horizontaal blijft. Het hoofd en de halswervelkolom mogen niet afhangen, wat in zijligging het geval kan zijn als de schouders relatief breed zijn. Om dat te vermijden dient een hoofdkussen de nek en het hoofd zo te ondersteunen dat de zijwaartse afbuiging binnen de perken blijft. De wervelkolom mag tussen de schouders en het bekken niet doorhangen van het laagste deel van de borst en lendenwervelkolom kan pijn veroorzaken. Bij personen met een wespentaille dienen de matras en de matrasdrager ter hoogte van de schouders, het bekken en de dijbenen dieper in te veren. Hoe groter de lokale inzakking is, des te beter de wervelkolom horizontaal blijft.
Buikligging
In buikligging wordt de wervelkolom in de nek zwaar belast als gevolg van de sterke draaiing van het hoofd naar links of rechts. Deze rotatie is nodig om vrij te kunnen ademen. Die slaaphouding met een gedraaid hoofd brengt vaak nek- en hoofdpijn teweeg. Ook staat de onderrug altijd onder extra spanning bij deze slaaphouding. Om het slapen op de buik af te leren kan men op de pyjamajas aan de voorzijde dikke drukknopen of een kleine bal in een zak aanbrengen. Dit zorgt voor voldoende ongemak in de buikligging, zodat als u slaapt, u eerder op uw zijde of rug gaat liggen. Hierdoor wordt uw nek minder belast. Het kan zijn dat het voor u onmogelijk of onwenselijk is om van slaaphouding te veranderen. In dat geval adviseer ik u dringend een wat steviger (firm) matras te kiezen dan waar uw eerste voorkeur naar zou uitgaan.