Chris NederhorstEén matras dat voor iedereen goed is.
Het klinkt aantrekkelijk. Lekker eenvoudig ook. Geen gedoe met Soft, Medium, Firm of Extra Firm. Gewoon één matras maken en zeggen: deze past bij iedereen.
Alleen geloof ik daar na 28 jaar matrassen maken helemaal niets van.
Sterker nog: hoe meer mensen ik in de loop der jaren op matrassen heb zien liggen, hoe duidelijker het voor mij is geworden dat één vaste stevigheid onmogelijk voor ieder lichaam optimaal kan zijn.
Daarvoor verschillen we gewoon te veel.
Iemand van 50 kilo belast een matras totaal anders dan iemand van 100 kilo. Een lange, slanke persoon verdeelt zijn gewicht anders dan iemand die kleiner en zwaarder is. En een zijslaper met brede schouders heeft weer heel andere behoeften dan iemand die vooral op zijn rug slaapt.
Dan kan één en dezelfde stevigheid simpelweg niet voor iedereen hetzelfde doen.
Een matras reageert op gewicht
Dit is eigenlijk heel logisch.
Hoe meer gewicht er op een matras komt, hoe verder het materiaal wordt ingedrukt.
Een licht persoon zal op een bepaald matras misschien nauwelijks wegzakken. Datzelfde matras kan bij een veel zwaarder persoon juist behoorlijk diep worden ingedrukt.
Het materiaal is hetzelfde.
Het lichaam niet.
Daarom kan een matras voor de ene persoon stevig en voor een ander juist zacht aanvoelen.
En precies daar begint mijn probleem met het one-size-fits-allidee.
Gewicht alleen is trouwens ook niet genoeg
Nu zou je kunnen denken: dan kiezen we de stevigheid gewoon op gewicht.
Dat helpt, maar ook dat is te eenvoudig.
Neem twee mensen van 90 kilo.
De één is 1,60 meter, de ander 1,95 meter.
Het lichaamsgewicht is gelijk, maar de drukverdeling op het matras totaal niet.
Ook lichaamsvorm speelt mee.
Iemand met brede schouders heeft meer ruimte nodig bij de schouderpartij. Iemand met bredere heupen vraagt weer iets anders van het matras.
Daarom kijk ik nooit alleen naar een getal op de weegschaal.
Je moet naar de hele persoon kijken.
En dan hebben we slaaphouding nog niet eens gehad
Een zijslaper belast vooral schouders en heupen.
Een rugslaper verdeelt zijn gewicht anders.
Een buikslaper vraagt weer iets anders van een matras.
Daar komt nog bij dat veel mensen gedurende de nacht van houding wisselen.
Dus zelfs als twee mensen ongeveer even zwaar en even lang zijn, kunnen ze toch heel verschillende voorkeuren hebben.
Daarom vind ik de gedachte dat één matras in één stevigheid al die verschillen opvangt gewoon niet realistisch.
Waarom bieden sommige fabrikanten dan toch maar één stevigheid?
Daar is wel een begrijpelijke reden voor.
Logistiek is één stevigheid natuurlijk veel eenvoudiger.
Stel dat je één matras in vijf maten verkoopt.
Met één stevigheid heb je vijf voorraadvarianten.
Maak je datzelfde matras in vier stevigheden, dan heb je ineens twintig varianten.
Voeg daar extra lengtes aan toe en het loopt snel verder op.
Voor een bedrijf dat snel wil leveren en voorraad eenvoudig wil houden, is één stevigheid dus aantrekkelijk.
Daar is op zichzelf niets mis mee.
Maar commerciële eenvoud en een technisch optimale matraskeuze zijn twee verschillende dingen.
Dat moet je niet door elkaar halen.
Eén matras kan voor veel mensen werken
Ik wil het ook niet groter maken dan het is.
Een goed ontworpen matras in één stevigheid kan voor behoorlijk veel mensen prettig liggen.
Dat geloof ik zonder meer.
Een slimme combinatie van materialen kan een relatief brede groep bedienen.
Maar er is een groot verschil tussen:
“Dit matras werkt voor veel mensen.”
en:
“Dit matras is voor iedereen de juiste keuze.”
Dat laatste gaat mij te ver.
Soft, Medium en Firm zijn trouwens ook geen harde wetenschap
Dan komt er nog iets bij.
Er bestaat geen universele standaard voor Soft, Medium of Firm.
Wat fabrikant A Medium noemt, kan bij fabrikant B zomaar als Firm worden verkocht.
Dat maakt het voor consumenten lastig.
Je kunt dus niet zomaar zeggen:
"Ik had vroeger Medium, dus ik moet nu weer Medium hebben."
Misschien wel.
Misschien ook helemaal niet.
Daarom blijft voelen en proberen belangrijk.
Een goed matras hoeft niet hard te zijn
Dit is een misverstand dat ik nog vaak hoor.
Een goed matras zou stevig moeten zijn.
Maar ondersteuning en hardheid zijn niet hetzelfde.
Een matras kan soepel aanvoelen en toch heel goed ondersteunen.
Andersom kan een hard matras juist te weinig ruimte geven bij schouders en heupen en daardoor oncomfortabel worden.
Wat je wilt, is voldoende tegendruk zonder onnodige drukpunten.
Comfort én ondersteuning dus.
Niet één van de twee.
Waarom ik zelf graag met meerdere stevigheden werk
Na 28 jaar matrassen maken vind ik het nog steeds prettig om meerdere stevigheden beschikbaar te hebben.
Niet omdat vier hardheden altijd alles oplossen.
Soms zelfs niet.
Ik heb genoeg klanten meegemaakt voor wie een normale Soft nog te stevig was. Of juist iemand die zoveel draagkracht nodig had dat een gewone Firm niet voldoende was.
Dat vind ik juist leerzaam.
Het laat zien hoe groot de verschillen tussen mensen werkelijk zijn.
Als vier stevigheden soms al niet genoeg zijn, hoe waarschijnlijk is het dan dat één vaste hardheid voor iedereen perfect werkt?
Die vraag beantwoordt zichzelf eigenlijk.
Een mens is geen gemiddelde
Veel one-size-fits-allconcepten zijn gebaseerd op een soort gemiddelde gebruiker.
Maar bijna niemand is echt gemiddeld.
De gemiddelde mens bestaat eigenlijk vooral op papier.
In de showroom zie ik echte mensen.
Met brede schouders, smalle tailles, gevoelige heupen, rugklachten, lange benen, een laag lichaamsgewicht, een hoog lichaamsgewicht of gewoon een uitgesproken voorkeur voor zacht of stevig.
Dat is precies waarom ik matrassen maken na al die jaren nog steeds interessant vind.
Er komt altijd weer iemand binnen die nét anders is dan je verwacht.
Waarom proefslapen zo belangrijk is
Zelfs wanneer gewicht, lengte en slaaphouding allemaal bekend zijn, weet je nog steeds niet honderd procent zeker hoe iemand een matras thuis zal ervaren.
Daarom vind ik proefslapen zo belangrijk.
Niet vijf minuten in een winkel.
Echt thuis slapen.
Na een paar nachten merk je veel meer.
Wordt je schouder gevoelig?
Zak je met je bekken te ver weg?
Kun je gemakkelijk draaien?
Sta je 's ochtends soepeler op of juist stijver?
Dat soort dingen voel je pas na verloop van tijd.
De beste hardheid bestaat niet los van de persoon
De vraag:
"Wat is de beste matrasstevigheid?"
is eigenlijk niet goed gesteld.
Beter is:
"Welke stevigheid past het beste bij mij?"
Dat klinkt als een klein verschil, maar het is precies waar het om draait.
Een stevig matras kan voor de één fantastisch zijn en voor een ander een ramp.
Een zachte uitvoering kan voor iemand met brede schouders juist perfect zijn, terwijl een ander er veel te diep in wegzakt.
Daar is niets vreemds aan.
We verschillen nu eenmaal.
One size fits all klinkt vooral lekker eenvoudig
En dat is misschien wel de aantrekkingskracht.
Eén matras.
Eén verhaal.
Geen moeilijke keuze.
Ik snap het.
Maar eenvoud in verkoop mag niet worden verward met eenvoud in lichamen.
Wij zijn nu eenmaal geen standaardproducten.
Onze lengte verschilt.
Ons gewicht verschilt.
Onze schouders en heupen verschillen.
Onze slaaphouding verschilt.
En zelfs onze voorkeur voor stevig of zacht verschilt.
Dan vind ik het eerlijk gezegd vreemd om te doen alsof één vaste matrasstevigheid al die verschillen zomaar kan opvangen.
Mijn conclusie na 28 jaar matrassen maken
Ik geloof absoluut dat je een matras kunt maken dat voor een brede groep mensen goed werkt.
Maar één vaste stevigheid die voor iedereen optimaal ondersteunt én comfortabel ligt?
Nee.
Dat geloof ik niet.
Daarvoor heb ik te veel mensen gezien, te veel verschillende lichamen gezien en te vaak meegemaakt dat twee mensen op precies hetzelfde matras totaal verschillend reageren.
Misschien is dat ook wel het belangrijkste wat 28 jaar matrassen maken mij heeft geleerd:
het matras moet zich aanpassen aan de mens. Niet de mens aan het matras.
Wie zich verder in dit onderwerp wil verdiepen, kan ook mijn uitgebreidere artikel lezen: Waarom het one-size-fits-allmatras de grootste fabel uit de beddenindustrie is
Daar ga ik nog uitgebreider in op waarom één standaardmatras nooit voor ieder lichaam hetzelfde kan functioneren.