Chris NederhorstWie fibromyalgie heeft, weet hoe moeilijk het kan zijn om een goede nachtrust te krijgen. Pijnlijke spieren, gevoelige gewrichten en een branderig of zeurend gevoel kunnen het behoorlijk lastig maken om lekker te liggen.
Overdag is er vaak nog wat afleiding, maar 's nachts, wanneer alles stil wordt, kan de pijn veel nadrukkelijker aanwezig zijn. U draait zich om, probeert een andere houding en hoopt eindelijk een prettige plek te vinden. Soms lukt dat even, maar na een tijdje begint het opnieuw.
En juist wanneer u door de pijn zo veel behoefte heeft aan een goede nachtrust, lukt het maar moeilijk om die rust te vinden.
In mijn 38 jaar in het beddenvak, waarvan 28 jaar als matrasproducent, heb ik veel mensen gesproken die door lichamelijke klachten slecht slapen. Ook heb ik in de loop der jaren veel mensen met fibromyalgie mogen helpen bij het zoeken naar een comfortabeler matras.
Wat mij daarbij vooral is opgevallen, is hoe gevoelig sommige mensen kunnen zijn voor druk op bepaalde delen van het lichaam. Een matras dat voor de ene persoon heerlijk ligt, kan voor iemand met fibromyalgie behoorlijk oncomfortabel zijn.
Daarom besteed ik bij deze klachten vooral aandacht aan twee eigenschappen: een goede drukverdeling en voldoende lichaamsondersteuning.
Welk matras is geschikt bij fibromyalgie?
Wanneer iemand veel pijn ervaart, lijkt een heel zacht matras misschien de beste oplossing. Maar zo eenvoudig ligt het helaas niet.
Een matras moet voldoende meegeven bij gevoelige lichaamsdelen, zoals schouders en heupen. Tegelijkertijd moet het lichaam goed ondersteund blijven.
Wanneer een matras te stevig is, kan er plaatselijk veel druk ontstaan. Maar bij een te zacht matras kunnen het bekken en de heupen juist te diep wegzakken, waardoor de wervelkolom onvoldoende ondersteuning krijgt.
Het gaat dus om het vinden van de juiste balans tussen zachtheid en ondersteuning.
Het matras geeft mee bij schouder en heup en ondersteunt de taille, zodat de wervelkolom recht blijft.
Voor mensen met fibromyalgie vind ik dat bijzonder belangrijk, omdat zelfs relatief lichte druk soms al pijnlijk kan aanvoelen.
Een matras dat de druk goed verdeelt, kan ervoor zorgen dat u comfortabeler ligt en mogelijk minder vaak wakker wordt doordat een schouder of heup pijn doet.
Traagschuim en koudschuim: allebei drukverlagend, maar op een andere manier
Bij drukgevoelige mensen kijk ik graag naar de mogelijkheden van traagschuim en hoogwaardig koudschuim. Beide materialen kunnen de druk op het lichaam verminderen, maar ze doen dat op een verschillende manier.
Traagschuim vormt zich geleidelijk naar de contouren van het lichaam. Door deze aanpassing wordt het lichaamsgewicht over een groter oppervlak verdeeld, waardoor de druk op bijvoorbeeld schouders en heupen kan afnemen.
Voor iemand met fibromyalgie kan dat bijzonder prettig zijn.
Traagschuim reageert relatief langzaam en geeft vaak een wat omsluitend liggevoel. Het lijkt alsof u iets meer ín het matras ligt.
Koudschuim werkt anders. Hoogwaardig HR-koudschuim is bijzonder elastisch en veerkrachtig. Het kan gemakkelijk meegeven waar het lichaam druk uitoefent, maar biedt tegelijkertijd direct tegendruk en ondersteuning.
Ook hiermee kan een uitstekende drukverdeling worden bereikt, zeker wanneer de schuimkwaliteit en de matrasconstructie goed zijn gekozen.
Een belangrijk voordeel van koudschuim is dat het direct terugveert wanneer u beweegt. Daardoor kunt u zich meestal gemakkelijker omdraaien.
En juist dat kan voor iemand met fibromyalgie veel verschil maken.
Want een matras mag nog zo comfortabel zijn, wanneer het omdraaien veel moeite kost of pijnlijk is, wordt de nachtrust daar niet beter van.
Waarom de opbouw van het matras zo belangrijk is
Zelf ben ik een groot liefhebber van hoogwaardig koudschuim. Vooral de enorme veerkracht, de goede ventilatie en de mogelijkheden om de ondersteuning nauwkeurig aan te passen, maken het voor mij een bijzonder geschikt matrasmateriaal.
Maar ik weet uit ervaring dat een goede traagschuimlaag voor mensen met uitgesproken drukgevoeligheid soms juist heel prettig kan werken.
Daarom vind ik ook de combinatie van beide materialen interessant.
Een geschikte traagschuimlaag kan zorgen voor een aangename drukverdeling, terwijl een veerkrachtige koudschuimbasis de ondersteuning verzorgt.
Ook een volledig koudschuimmatras kan uitstekend werken, bijvoorbeeld wanneer het schuim op bepaalde plaatsen soepeler is gemaakt door middel van profileringen.
Dat zijn insnijdingen in het schuim waarmee je de weerstand en ondersteuning plaatselijk kunt beïnvloeden.
Profileringen maken het schuim plaatselijk soepeler, bijvoorbeeld rond de schouders.
Zo kun je rond de schouders meer ruimte creëren om in te zakken, terwijl de taille en onderrug juist voldoende ondersteuning krijgen.
Als matrasontwikkelaar vind ik dat een van de mooiste eigenschappen van schuim: je kunt met verschillende kwaliteiten, hardheden en constructies heel nauwkeurig bepalen hoe een matras reageert.
Maar uiteindelijk moet die constructie natuurlijk wel passen bij de persoon die erop slaapt.
Bij fibromyalgie is gemakkelijk bewegen minstens zo belangrijk
Iets waar ik bij matrasadvies altijd naar vraag, is hoe gemakkelijk iemand zich 's nachts kan omdraaien.
Bij fibromyalgie kunnen spieren en gewrichten pijnlijk of stijf aanvoelen. Daardoor kan het veranderen van slaaphouding behoorlijk wat moeite kosten.
Een heel zacht matras of een dikke, langzaam reagerende traagschuimlaag kan dat soms nog lastiger maken.
In zo'n situatie kan een goed koudschuimmatras juist prettiger zijn, doordat het materiaal direct reageert en u wat gemakkelijker van houding kunt veranderen.
Het is dus niet altijd zo dat het matras met de meeste drukverlaging automatisch het beste is.
Soms is een iets veerkrachtiger matras, waarop bewegen gemakkelijker gaat, uiteindelijk comfortabeler.
En juist daarom vind ik persoonlijk matrasadvies zo belangrijk.
Neem vooral de tijd om een matras uit te proberen
Bij fibromyalgie kunnen de klachten van dag tot dag behoorlijk verschillen.
De ene nacht zijn vooral de schouders gevoelig, terwijl op een ander moment de heupen, rug of benen meer klachten geven.
Daarom zou ik niet adviseren om een matras uitsluitend op basis van een korte proefligging aan te schaffen.
Neem de tijd om verschillende stevigheden en materialen uit te proberen. Let op de druk bij uw schouders en heupen, maar ook op de ondersteuning van de onderrug en het gemak waarmee u zich kunt omdraaien.
Wanneer het mogelijk is, kies dan voor een leverancier waar u het matras gedurende meerdere weken thuis kunt proberen.
Dat vind ik bij fibromyalgie extra belangrijk. Pas na verschillende nachten merkt u of een matras ook op minder goede dagen voldoende comfort biedt.
Een goed matras geneest geen fibromyalgie, maar kan wel helpen
Ik wil graag benadrukken dat een matras fibromyalgie niet kan genezen. Ook met het beste matras kunnen pijnklachten en slaapproblemen blijven bestaan.
Maar een matras kan wel invloed hebben op de druk die uw lichaam tijdens het liggen ervaart.
Wanneer die druk beter wordt verdeeld en uw lichaam tegelijkertijd goed wordt ondersteund, kan het slapen comfortabeler worden.
En dat is voor iemand die dagelijks met pijn leeft al heel wat.
In mijn werk heb ik geleerd dat een goed matras niet voor iedereen hetzelfde hoeft te zijn. Juist bij mensen met lichamelijke klachten komt het aan op aandacht voor de persoonlijke situatie en kennis van de verschillende materialen.
Mijn advies is daarom om niet zomaar voor het zachtste matras te kiezen, maar te zoeken naar de juiste combinatie van drukverlaging, ondersteuning en bewegingsvrijheid.
Of dat uiteindelijk een traagschuimmatras, een koudschuimmatras of een combinatie van beide wordt, is minder belangrijk dan hoe u erop ligt en slaapt.
Want als u door een beter passend matras wat comfortabeler kunt liggen, gemakkelijker kunt omdraaien en mogelijk rustiger slaapt, dan kan dat in het dagelijks leven al een groot verschil maken.