Koudschuim, traagschuim of latex: het verschil en wat bij u past

Koudschuim is veerkrachtig en ventileert bijzonder goed. Traagschuim vormt zich langzaam naar uw lichaam en verlaagt de druk op schouders en heupen. Latex is elastisch en soepel, maar meestal warmer. Welk materiaal bij u past, hangt af van uw slaaphouding, uw gewicht en hoe warm u slaapt, en vaak is een combinatie van twee materialen het beste.

Ik maak al 28 jaar matrassen en werk met alle drie de materialen. Op deze pagina zet ik ze naast elkaar, en ik zeg er ook bij waar mijn eigen voorkeur ligt en waarom. Wilt u meer weten over één materiaal, dan vindt u per schuimsoort een eigen pagina.

De drie schuimsoorten in het kort

Koudschuim (HR-schuim, van High Resilience) is een polyurethaanschuim met een grove, open celstructuur. Het veert direct terug als u het indrukt en geeft meer tegendruk naarmate u er dieper in zakt. Daardoor voelt het tegelijk comfortabel en stevig. De kwaliteit hangt vooral af van de dichtheid, uitgedrukt in SG, maar vaak ook in HR. Meer leest u op Koudschuim matrassen.

Traagschuim (ook memory foam of visco-elastisch schuim) is een polyurethaanschuim dat reageert op warmte en druk. Het wordt zachter waar uw lichaam warm is en zwaar drukt, en vormt zo langzaam een mal van uw lichaam. Traagschuim veert zelf nauwelijks terug en ligt daarom altijd als toplaag op een veerkrachtige onderlaag. Meer leest u op Traagschuim matrassen.

Latex is schuimrubber, gemaakt van het sap van de rubberboom, van synthetisch rubber of van een mengsel. Het is zeer elastisch en voelt soepel en verend aan. Latex is zwaarder dan schuim en houdt meer warmte vast. Meer leest u op Latex matrassen.

Koudschuim of traagschuim: het verschil

Dit is de vraag die ik in mijn werk het vaakst krijg. De twee materialen lijken veel op elkaar, want het zijn allebei schuimen, maar ze doen in een matras iets heel anders.

Veerkracht tegenover drukverlaging. Koudschuim draagt u. Het duwt terug, en hoe dieper u wegzakt, hoe meer het terugduwt. Dat heet progressieve tegendruk. Traagschuim verdeelt uw gewicht. Het geeft mee op de plekken waar u het zwaarst drukt, zodat de druk over een groter oppervlak wordt verdeeld. Daarom ervaren veel mensen met drukgevoelige schouders of heupen traagschuim als bijzonder prettig.

Ventilatie en warmte. Allebei hebben een open celstructuur, maar koudschuim ventileert duidelijk beter. Bij koudschuim blijven de cellen open als u erop ligt. Traagschuim wordt rond uw lichaam juist wat dichtgedrukt, en daar kan de lucht minder goed weg. Traagschuim slaapt daardoor iets warmer, maar blijft koeler dan latex. Hoe warm traagschuim precies is, hangt sterk af van de dichtheid van het traagschuim, de lijm en de tijk. Met een lijm op waterbasis en een natuurlijke tijk scheelt het veel, en dan is het zelfs niet echt warm te noemen.

Omdraaien. Op koudschuim draait u makkelijk om, omdat het direct terugveert. Traagschuim reageert traag: u ligt even in een mal die zich pas na een paar seconden opnieuw vormt. Sommige mensen vinden dat juist rustgevend, anderen voelen zich er een beetje in vastgehouden. Hoe hoger de dichtheid van het traagschuim, hoe sterker dat effect.

Erop of erin liggen. Op koudschuim ligt u meer óp het matras. Op traagschuim ligt u er meer ín. Dat verschil voelt u direct, en het is voor veel mensen doorslaggevend.

Bewegingen van uw partner. Traagschuim dempt beweging sterk. Draait uw partner zich om, dan merkt u daar op traagschuim veel minder van dan op een verend matras, soms bijna niets.

Levensduur. Een goed koudschuimmatras gaat 12 à 15 jaar mee, en met goed keren en omkeren soms langer. Een goed traagschuimmatras gaat ongeveer 10 jaar mee. Bij allebei bepaalt de dichtheid veel: goedkoop schuim van lage dichtheid zakt sneller in. Meer daarover leest u in Hoe weet u of uw matras nog goed is?

Kort gezegd: koudschuim is het frisse, verende allround-materiaal, en traagschuim het omhullende, drukverlagende materiaal. Geen van beide is beter voor iedereen.

Koudschuim of latex

Koudschuim en latex liggen qua gevoel dichter bij elkaar dan koudschuim en traagschuim. Allebei zijn ze veerkrachtig en geven ze goede ondersteuning. Toch zijn er duidelijke verschillen.

Veerkracht en elasticiteit. Latex is iets elastischer en voelt verender en soepeler aan. Koudschuim voelt wat rustiger en stabieler. Beide geven goede steun.

Ventilatie. Hier zit het grootste verschil. Gewone latex heeft een dichtere celstructuur dan koudschuim en wordt daarom meestal geperforeerd met kleine gaatjes om lucht door te laten. Toch ervaren de meeste mensen latex als duidelijk warmer dan koudschuim. Koudschuim voert warmte en vocht beter af.

Gewicht. Latex is zwaar. Een tweepersoons latexmatras keren en omkeren is echt werk en voor veel mensen nauwelijks te doen.

Duurzaamheid. Over de levensduur van latex lopen de meningen uiteen. Buitenlandse bronnen noemen latex vaak zeer duurzaam. In mijn eigen praktijk zie ik dat latex na verloop van jaren steviger wordt en dat een goed koudschuimmatras langer zijn veerkracht houdt. Ik reken latex op 7 à 10 jaar.

Latex en Talalay-latex. Er zijn twee productiewijzen. Bij de gewone methode (Dunlop) wordt het latex opgeschuimd en gevulkaniseerd. Bij Talalay wordt het latex in een mal vacuüm getrokken en eerst ingevroren voordat het wordt gevulkaniseerd. Daardoor krijgt Talalay een gelijkmatiger en opener celstructuur: het voelt luchtiger en ventileert beter dan gewone latex. Talalay-latex is ook duurder. Het lijkt sprekend op koudschuim en ventileert echt goed. Meer daarover leest u in Het verschil tussen latex en Talalay-latex.

Allergie en hygiëne. Latex wordt vaak aangeprezen als bacterie- en schimmelwerend. Dat hoort u veel, maar voor de hygiëne van een matras zijn vocht, ventilatie en een wasbare tijk belangrijker dan het kernmateriaal. Let op: sommige mensen zijn allergisch voor latex. Heeft u een latexallergie, kies dan een ander materiaal.

Traagschuim of latex

Deze twee zijn eigenlijk tegenpolen. Traagschuim verlaagt de druk en veert nauwelijks terug; latex veert juist sterk terug en verlaagt de druk veel minder. Wie zoekt naar een omhullend, rustig gevoel en drukgevoelig is, kiest eerder traagschuim. Wie houdt van een verend, levendig gevoel, kiest eerder latex. Qua warmte ontlopen ze elkaar niet veel: allebei slapen ze warmer dan koudschuim, en een traagschuimmatras met een goede lijm en tijk is meestal nog wat koeler dan latex.

De drie naast elkaar

Welk schuim past bij u?

Mijn eigen voorkeur ligt bij goed koudschuim. Het is veerkrachtig, ventileert het best, gaat het langst mee en past bij de meeste mensen. Maar het is niet voor iedereen de beste keuze, en dat zeg ik er altijd bij.

Naar slaaphouding

• Zijslapers hebben ruimte nodig voor schouder en heup. Traagschuim op een koudschuimdrager is hier vaak ideaal. Ook een goed gezoneerd koudschuimmatras met een zachte schouderzone werkt prima. Meer leest u in Matrassen voor zijslapers.
• Rugslapers zitten met koudschuim meestal goed: het draagt het bekken en volgt de onderrug.
• Buikslapers hebben een matras nodig dat in het midden niet te ver wegzakt. Koudschuim of latex in een iets stevigere uitvoering past hier beter dan een dikke laag traagschuim.

Naar lichaamsgewicht

• Tot ongeveer 60 kilo: traagschuim of koudschuim. Lichte mensen drukken traagschuim minder in en profiteren juist van het zachte, omhullende gevoel.
• Tussen 60 en 90 kilo: koudschuim, of traagschuim op een stevige koudschuimdrager.
• Boven 90 kilo: koudschuim met een hoge dichtheid, en bij traagschuim een extra stevige drager.

Naar slaapklimaat

• Heeft u het snel warm: koudschuim.
• Neutrale slaper: koudschuim of Talalay-latex.
• Heeft u het snel koud: traagschuim of latex.

Bij klachten. Veel mensen met drukgevoelige schouders of heupen, of met reuma of artrose, vertellen mij dat ze op goed traagschuim duidelijk comfortabeler liggen. Dat zie ik al sinds 1997, toen ik traagschuim ging verkopen. Een matras behandelt geen klachten, maar het kan wel druk beter verdelen, en dat maakt voor veel mensen verschil. Heeft u vooral rugklachten, dan werkt goede steun vaak beter dan zachtheid. Meer leest u in Het juiste matras bij rugklachten.

Samen slapen. Verschillen u en uw partner sterk in gewicht of voorkeur, kies dan twee aparte matrassen, eventueel van verschillend materiaal. Wilt u één groot matras, dan dempt traagschuim de bewegingen van de ander het best.

Uiteindelijk weet u het pas als u er een paar weken op heeft geslapen. Kies daarom waar mogelijk voor proefslapen. Hoe u verder een matras kiest, leest u in Hoe kiest u het juiste matras?

Combinaties: traagschuim op koudschuim of op pocketveren

Een traagschuimmatras bestaat nooit helemaal uit traagschuim. Traagschuim geeft zelf nauwelijks tegendruk en ondersteunt dus niet; het vormt zich naar u, maar draagt u niet. Daarvoor is een veerkrachtige onderlaag nodig, in het vak de drager genoemd. De traagschuimlaag zorgt voor drukverlaging en comfort, de drager voor de ondersteuning.

Als drager kunt u koudschuim, pocketveren of latex tegenkomen. Het gekke is dat het matras dan altijd een traagschuimmatras heet, wat er ook onder zit: een pocketvering met een toplaag van traagschuim, een koudschuimdrager met een toplaag van traagschuim, of een latexdrager met een toplaag van traagschuim. Die laatste komt u nauwelijks meer tegen, omdat hij dubbel warm en kostbaar is.

Waarom ik zelf voor koudschuim kies. Een koudschuimdrager geeft over de hele breedte van het matras dezelfde, egale tegendruk, ook aan de randen. Hij ventileert goed, is stil en past op vrijwel elke bedbodem, ook op een elektrisch verstelbare. En omdat koudschuim progressief tegendruk geeft, werkt het goed samen met traagschuim: het traagschuim mag meegeven, de drager vangt op waar het nodig is.

De kwaliteit van die drager is minstens zo belangrijk als die van het traagschuim. Ik zou een koudschuimdrager kiezen met een dichtheid van SG 50 of hoger, liever SG 55. Een goede traagschuimlaag is ongeveer 6 à 9 centimeter dik, met een dichtheid rond de 50 kilo per kubieke meter. De lagen zijn het best verlijmd met lijm op waterbasis, zodat de lijm de celstructuur niet dichtsmeert, en het matras is het best ongeveer 25 centimeter dik.

Pocketveren kunnen ook goed. Een pocketvering als drager ventileert goed door de open ruimte tussen de veren, en een goede pocketkern geeft ook prima steun. Let dan wel op de randconstructie. Pocketveren hebben aan de randen bijna altijd een omlijsting van schuim nodig om het matras vorm te geven. Die rand voelt vaak anders dan het midden: soms steviger, soms zachter. Onder een traagschuimlaag voelt u dat verschil eerder. Bovendien gaat een deel van de breedte naar die rand. Op een verstelbare bedbodem werkt een pocketkern minder goed dan schuim.

Latex als drager komt minder voor. Het werkt, maar latex is zelf al warm, en samen met traagschuim wordt het matras dan extra warm.

Een laatste punt: een traagschuimmatras heeft een boven- en onderkant. Draai het daarom alleen van hoofd naar voeteneinde, en keer het nooit om.

En als topper?

Een topper verandert het comfort van uw bed, niet de ondersteuning. Op een doorgezakt matras helpt een topper dus niet; dan zakt hij gewoon mee.

• Koudschuimtopper: fris en veerkrachtig. Geschikt als u een iets zachter of frisser ligoppervlak wilt en het snel warm heeft. Het beste is een koudschuimtopper met zones, zodat hij bij de schouders en heupen iets zachter is en betere steun biedt.
• Traagschuimtopper: de meest gekozen topper als u meer drukverlaging wilt, bijvoorbeeld op een stevig matras of een boxspring. Kies wel goede kwaliteit: een traagschuimtopper van lage dichtheid is snel ingezakt.
• Latextopper: verend en soepel, maar zwaar en warmer.

Meer over het verschil tussen toppers en oplegmatrassen leest u in Matrastopper of oplegmatras.