Welk matras bij reuma of artrose?

Wie reuma of artrose heeft, hoeft meestal niet uitgelegd te krijgen wat een slechte nacht met je kan doen.

Pijnlijke gewrichten, stijfheid, moeilijk kunnen omdraaien en 's morgens tijd nodig hebben voordat het lichaam weer een beetje op gang komt. En wat het extra lastig maakt: de ene dag kan behoorlijk goed zijn en de volgende ineens een stuk minder.

Ik ben geen arts. Ik maak matrassen.

Dat doe ik inmiddels 28 jaar en in die tijd heb ik honderden mensen geholpen die te maken hadden met reuma, artrose, fibromyalgie of andere pijnklachten.

Juist van deze klanten heb ik ontzettend veel geleerd.

En als er één materiaal is waarvan ik in al die jaren steeds opnieuw heb gezien hoeveel verschil het bij drukpijn kan maken, dan is het goed traagschuim.

Niet omdat traagschuim reuma of artrose behandelt. Dat doet het niet.

Maar omdat het op een heel andere manier met de druk van het lichaam kan omgaan.

En wanneer iedere extra druk op een heup, schouder of ander pijnlijk gewricht vervelend is, kan dat verschil 's nachts behoorlijk groot worden.

Reuma en artrose zijn niet hetzelfde

Eerst iets wat belangrijk is om uit elkaar te houden.

Reuma is een verzamelnaam voor een groot aantal aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen. Reumatoïde artritis is bijvoorbeeld een auto-immuunziekte waarbij ontstekingen in gewrichten ontstaan.

Artrose is iets anders. Daarbij verandert het kraakbeen in een gewricht en verandert uiteindelijk het hele gewricht. Pijn, stijfheid en beperkingen in bewegen kunnen daarvan het gevolg zijn.

Ook fibromyalgie wordt vaak in één adem met reuma genoemd, maar heeft weer een ander ziektebeeld.

Voor een matrassenmaker is vooral belangrijk waar iemand in bed last van heeft.

Is het druk? Is het pijn? Stijfheid? Warmte? Moeite met draaien? Of een combinatie daarvan?

Want daar kunnen we met een bed en matras soms wél iets mee.

Waarom kan een matras zoveel verschil maken?

Als u op uw zij ligt, rust een behoorlijk deel van uw lichaamsgewicht op de schouder en heup.

Op een hard oppervlak wordt die belasting op een relatief klein oppervlak opgevangen. Een materiaal dat zich beter naar het lichaam vormt, kan het contactoppervlak vergroten en de druk beter verdelen.

Dat klinkt technisch, maar u kunt het zelf gemakkelijk voelen.

Ga met uw heup op een harde vloer liggen en daarna op een goed drukverdelend oppervlak. Uw lichaamsgewicht is niet veranderd. De manier waarop die belasting wordt opgevangen wel.

Dat principe is bij mensen met pijnlijke gewrichten bijzonder interessant.

Waarom ik zoveel vertrouwen heb gekregen in goed traagschuim

Ik werk al heel lang met traagschuim en ben er door de jaren heen eigenlijk alleen maar kritischer op geworden.

Want traagschuim is niet zomaar traagschuim.

Er bestaan enorme verschillen in kwaliteit, dichtheid, temperatuurgevoeligheid, celstructuur, veerkracht en levensduur.

Maar als het materiaal goed is en op de juiste manier wordt toegepast, heeft het een eigenschap die bij pijnlijke en drukgevoelige lichaamsdelen bijzonder prettig kan zijn: het vormt zich naar het lichaam en verdeelt de belasting over een groter oppervlak.

Daardoor hoeft een uitstekende schouder of heup niet alle druk op een klein gebied op te vangen.

En dat merk je.

Ik heb in de afgelopen 28 jaar werkelijk honderden mensen met reuma, artrose en andere pijnklachten meegemaakt die op een goed gekozen traagschuimmatras duidelijk minder last hadden van druk en daardoor comfortabeler konden liggen.

Sommige verhalen vergeet ik ook niet meer.

Mensen die vertelden dat ze eindelijk weer langer op hun zij konden liggen. Mensen die minder vaak wakker werden omdat hun heup begon te protesteren. Of iemand die na een paar weken zei: "Mijn artrose is natuurlijk niet weg, maar mijn bed doet in ieder geval geen pijn meer."

Dat vind ik misschien wel de mooiste omschrijving.

Een matras hoeft de aandoening niet op te lossen om toch heel waardevol te kunnen zijn.

Maar maak het matras alsjeblieft niet té zacht

Hier zit een valkuil.

Als druk vervelend is, lijkt de oplossing logisch: maak het matras zo zacht mogelijk.

Dat werkt niet altijd.

Want iemand met reuma of artrose moet zich ook kunnen omdraaien.

Als u diep wegzakt in een heel zacht matras, kost iedere beweging meer kracht. U moet als het ware uit het materiaal omhoogkomen voordat u kunt draaien.

Voor iemand zonder lichamelijke klachten hoeft dat geen groot probleem te zijn.

Als gewrichten pijnlijk of stijf zijn, kan het juist bijzonder vervelend worden.

Daarom zoek ik altijd naar een combinatie van drukverdeling én veerkracht.

Zacht genoeg om schouders, heupen en andere gevoelige plaatsen te ontlasten, maar veerkrachtig genoeg om gemakkelijk te kunnen bewegen.

Dat is een veel belangrijker onderscheid dan simpelweg Soft, Medium of Firm.

Niet ieder traagschuimmatras is geschikt

Dit wil ik echt benadrukken.

Dat ergens traagschuim op staat, betekent nog niet dat ik het automatisch een goed matras voor iemand met reuma of artrose vind.

De dikte en kwaliteit van de traagschuimlaag moeten kloppen. De ondersteunende laag eronder moet bij het lichaamsgewicht passen en het hele matras moet voldoende veerkracht houden.

Een dun laagje goedkoop traagschuim op een harde ondergrond kan nog steeds behoorlijk hard aanvoelen.

Andersom kan een heel dikke, zachte laag iemand zo ver laten wegzakken dat draaien moeilijk wordt.

Het gaat uiteindelijk om de complete constructie.

Na 28 jaar matrassen maken kijk ik daar misschien zelfs meer naar dan vroeger.

Niet: welk materiaal zit erin?

Maar: wat doet het materiaal als er acht uur lang een mens op ligt?

Een topper kan soms al veel verschil maken

Niet iedereen hoeft onmiddellijk een compleet nieuw bed of matras te kopen.

Wanneer het bestaande matras technisch nog goed is maar te veel druk geeft, kan een goede traagschuimtopper soms een interessante oplossing zijn.

De extra drukverdelende laag kan het ligoppervlak duidelijk comfortabeler maken.

Maar ook hier geldt weer: een topper kan geen versleten of doorgezakt matras repareren.

Als de ondergrond niet meer goed ondersteunt, neemt een topper dat probleem niet weg.

Dat is iets wat ik klanten ook gewoon vertel.

Soms is een topper voldoende. Soms is het weggegooid geld en moet eerst het probleem eronder worden opgelost.

Warmte en vocht verdienen extra aandacht

Traagschuim heeft prachtige eigenschappen, maar ik wil ook eerlijk zijn over een mogelijk nadeel.

Sommige soorten traagschuim kunnen relatief warm aanvoelen.

Doordat het materiaal zich rondom het lichaam vormt, is er veel contact met het slaapoppervlak. Hoe warm dat uiteindelijk wordt, hangt af van de schuimkwaliteit, celstructuur, dikte van de laag, tijk, bedbodem, molton en het beddengoed.

Daarom vind ik ventilatie belangrijk.

Een goed ventilerende constructie, een open bedbodem en een tijk die vocht goed kan opnemen en weer afgeven, kunnen helpen het bed minder klam te houden.

Ik zou overigens voorzichtig zijn met de oude gedachte dat vocht of een klam bed de reumatische aandoening zelf verergert. Dat is iets anders dan zeggen dat een warm en klam bed gewoon ontzettend onprettig kan slapen.

En dát is natuurlijk wel relevant.

Vergeet het dekbed niet

Dit klinkt misschien gek in een artikel over matrassen, maar voor iemand met pijnlijke gewrichten kan ook het gewicht van het beddengoed verschil maken.

Een zwaar dekbed kan vervelend zijn op gevoelige voeten, knieën of benen.

Dan kan een lichter dekbed prettiger zijn.

Ik heb door de jaren heen geleerd dat je bij pijnklachten eigenlijk naar het hele bed moet kijken en niet alleen naar dat ene rechthoekige blok schuim onder iemand.

Matras, bedbodem, kussen, dekbed, temperatuur en instaphoogte werken allemaal samen.

Het hoofdkussen kan net zo belangrijk zijn

Zeker bij nek- en schouderklachten zou ik het kussen niet vergeten.

Een hoofdkussen moet de ruimte tussen hoofd, nek en matras op een natuurlijke manier opvullen.

Een zijslaper heeft meestal meer hoogte nodig dan iemand die op de rug slaapt. Maar hoeveel precies, hangt ook af van schouderbreedte en van hoe ver de schouder in het matras wegzakt.

Daarom houd ik van kussens die thuis nog wat aangepast kunnen worden.

Een centimeter meer of minder vulling kan soms verrassend veel verschil maken.

Ook hier geldt weer: niet ingewikkelder maken dan nodig.

Het moet gewoon kloppen.

Gemakkelijk uit bed komen wordt steeds belangrijker

Bij reuma en artrose gaat een goed bed niet alleen over liggen.

U moet er ook nog in en uit.

Wanneer iemand 's morgens behoorlijk stijf is, kan een heel laag bed onpraktisch zijn. Een iets hogere instap kan dan veel gemakkelijker zijn.

Maar ook hier bestaat geen ideale hoogte voor iedereen.

Ga op de rand zitten. Kunnen de voeten goed op de grond? Kunt u zonder veel kracht overeind komen? Dan zit u waarschijnlijk redelijk in de goede richting.

Een elektrisch verstelbare bedbodem kan eveneens uitkomst bieden.

Door het hoofdeinde omhoog te brengen, kunt u eerst meer rechtop komen voordat u de benen buiten het bed brengt.

Dat is geen wondermiddel.

Maar op een slechte ochtend kan zo'n simpele functie ineens behoorlijk waardevol zijn.

En een waterbed of latexmatras?

Een waterbed verdeelt de druk bijzonder goed en kan verwarmd worden. Dat kan prettig zijn.

Maar er zit ook een andere kant aan.

Omdraaien, op de rand gaan zitten en uit bed komen kan moeilijker zijn. Juist voor iemand die al beperkt is in bewegen, moet dat serieus worden meegewogen.

Latex kan eveneens soepel en drukverdelend zijn en is daarom zeker niet bij voorbaat ongeschikt voor iemand met reuma of artrose.

Ik zou latex ook niet meer afwijzen met de algemene uitspraak dat het slecht ventileert. Dat hangt sterk af van het soort latex, de perforatie, de matrasopbouw, tijk en bedbodem.

Er zijn prima latexmatrassen.

Mijn persoonlijke voorkeur bij uitgesproken drukgevoeligheid blijft vaak goed traagschuim, simpelweg omdat ik daar in mijn eigen praktijk door de jaren heen zoveel goede ervaringen mee heb opgedaan.

Dat is geen laboratoriumconclusie.

Dat is 28 jaar matrassen maken en luisteren naar wat mensen mij na een paar weken slapen terugvertellen.

Laat u adviseren, maar blijf vooral zelf voelen

Een goede matrasspecialist kan helpen. Een ergotherapeut kan in bepaalde situaties eveneens waardevolle praktische adviezen geven, zeker wanneer bewegen, opstaan en dagelijkse zelfstandigheid een probleem worden.

Maar uiteindelijk moet u op het matras slapen.

Daarom vind ik proefslapen bij reuma, artrose en fibromyalgie bijzonder belangrijk.

Een kwartier in een beddenwinkel vertelt maar een deel van het verhaal.

Misschien heeft u toevallig een goede dag. Misschien voelt een heel zacht matras de eerste tien minuten fantastisch, maar blijkt u er na drie nachten nauwelijks op te kunnen draaien.

Dat weet u pas thuis.

Neem voldoende tijd voor proefslapen

Ik zou daarom kiezen voor een leverancier die een serieuze proefperiode biedt.

Niet drie nachten.

Uw lichaam moet wennen en u moet ook verschillende goede en slechte dagen meemaken voordat u werkelijk iets kunt zeggen.

Lees de voorwaarden wel goed.

Krijgt u bij een retour uw aankoopbedrag terug? Mag u alleen omruilen? Zijn daar kosten aan verbonden? En wat gebeurt er met geretourneerde matrassen?

Dat zijn allemaal normale vragen.

Een goede leverancier moet daar gewoon duidelijk antwoord op kunnen geven.

Kijk eerst naar uw huidige bed

Nog iets voordat u überhaupt iets nieuws koopt.

Probeer vast te stellen waarom uw huidige bed niet meer prettig is.

Is het matras werkelijk versleten? Is het te hard? Is er een kuil ontstaan? Is de bedbodem het probleem? Is het hoofdkussen niet goed? Is het bed te laag geworden nu opstaan moeilijker gaat?

Of zijn uw lichamelijke klachten veranderd terwijl het bed hetzelfde is gebleven?

Dat onderscheid kan u behoorlijk wat geld besparen.

Niet ieder slaapprobleem vraagt om een nieuw matras.

En niet iedere lichamelijke klacht kan met een ander matras worden opgelost.

Waar zou ik bij reuma of artrose op letten?

Als ik alle technische details even weglaat, zoek ik eigenlijk naar een paar heel praktische dingen.

Het lichaam moet zo min mogelijk hinderlijke druk voelen. Schouders en heupen moeten voldoende ruimte krijgen. Het matras moet ondersteuning blijven bieden en u moet zich zonder al te veel inspanning kunnen omdraaien.

Daarnaast moeten temperatuur en vocht prettig blijven en moet in- en uitstappen zo gemakkelijk mogelijk zijn.

En dan komt er nog iets bij dat geen enkele machine voor u kan testen:

u moet het zelf prettig vinden.

Dat klinkt bijna te eenvoudig, maar uiteindelijk is het wel zo.

Wat ik in 28 jaar van mensen met pijn heb geleerd

Als matrassenmaker kun je enthousiast worden van mooie materialen, nieuwe schuimen, dichtheden, celstructuren en technische constructies.

Dat heb ik nog steeds.

Maar uiteindelijk gaat het daar niet om.

Er ligt straks geen meetinstrument op het matras. Er ligt een mens op.

En iemand met reuma of artrose kan een slechte nacht soms veel harder voelen dan iemand zonder pijnklachten.

Daarom ben ik in de loop der jaren steeds meer waarde gaan hechten aan goede drukverdeling. En daarom ben ik ook zo'n liefhebber geworden van kwalitatief goed traagschuim.

Niet omdat het reuma of artrose geneest.

Dat doet het niet.

Maar ik heb werkelijk honderden keren gezien dat mensen met pijnlijke en drukgevoelige gewrichten op het juiste traagschuim comfortabeler gingen liggen en minder hinder van druk ervoeren.

Daar kan geen mooie verkoopterm tegenop.

Het mooiste vind ik nog steeds wanneer iemand na een tijdje terugkomt en eigenlijk iets heel eenvoudigs zegt:

"Chris, ik slaap gewoon weer lekkerder."

Na 28 jaar matrassen maken is dat voor mij nog steeds waar