Chris NederhorstEen lange garantieperiode klinkt aantrekkelijk. Maar waar krijgt u precies garantie op, en wat gebeurt er wanneer uw matras na een paar jaar niet meer goed ligt?
Tien jaar garantie op een matras. Of zelfs vijfentwintig jaar. Sommige fabrikanten gaan nog een stap verder en spreken over levenslange garantie.
Dat klinkt natuurlijk geweldig. Als consument zou u kunnen denken dat zo'n matras dus ook bijzonder lang mee zal gaan. Maar is dat werkelijk wat die garantie betekent?
Na 38 jaar in het beddenvak, waarvan 28 jaar als matrasproducent, heb ik heel wat garantievoorwaarden voorbij zien komen. En daar zitten soms behoorlijk grote verschillen tussen.
Bij de ene leverancier krijgt u vijf jaar garantie, bij een andere tien jaar en soms worden er nog veel langere periodes genoemd. Maar als u de voorwaarden goed leest, blijkt dat lang niet altijd op het hele matras dezelfde garantie wordt gegeven.
Daarom adviseer ik consumenten om niet alleen naar het aantal garantiejaren te kijken, maar vooral naar wat er precies onder die garantie valt.
Want een lange garantie is prettig, maar uiteindelijk gaat het erom hoe een leverancier met een probleem omgaat.
Waarop krijgt u eigenlijk garantie?
Bij sommige matrassen wordt bijvoorbeeld vijfentwintig jaar garantie gegeven op draadbreuk. Daarmee wordt bedoeld dat een metalen veer in de matrasconstructie daadwerkelijk breekt.
Dat kan gebeuren, maar bij een goed geproduceerde pocketveringkern komt een dergelijke breuk niet vaak voor.
Het is daarom een vrij specifieke garantie die weinig zegt over hoe comfortabel het matras na tien of vijftien jaar nog zal liggen.
Hetzelfde geldt voor langdurige garanties op het frame van een boxspring. Een stevig houten of metalen frame kan bijzonder lang meegaan, maar het zijn meestal niet die onderdelen die het eerst slijtageverschijnselen vertonen.
Veel interessanter vind ik de vraag welke garantie wordt gegeven op het behoud van de ondersteuning en de eigenschappen van de matrasvulling.
Want daar merkt u tijdens het slapen uiteindelijk het meeste van.
Kuilvorming: wanneer is een matras versleten?
Vrijwel ieder matras verandert na verloop van tijd enigszins door het gebruik.
Dat is eigenlijk heel logisch. Een bank waarop dagelijks wordt gezeten, een autostoel die jarenlang wordt gebruikt en ook een matras waarop iedere nacht wordt geslapen, krijgen met voortdurende belasting te maken.
Een matras met duidelijke kuilvorming. Bron
Bij een matras kunnen daardoor lichte lichaamsafdrukken ontstaan. Het materiaal kan wat soepeler worden en de matrastijk kan gebruikssporen gaan vertonen.
Dat hoeft helemaal geen probleem te zijn.
Een zichtbare afdruk betekent namelijk niet automatisch dat een matras versleten is. Zolang het materiaal voldoende veerkracht behoudt en uw lichaam nog goed ondersteunt, kunt u er uitstekend op blijven slapen.
Maar andersom kan een matras er nog keurig uitzien, terwijl de ondersteuning inmiddels behoorlijk is achteruitgegaan.
En juist dat laatste vind ik belangrijk.
Een matras hoeft namelijk niet zichtbaar een diepe kuil te hebben om toch zijn oorspronkelijke ondersteunende eigenschappen gedeeltelijk te verliezen.
Bij schuimmatrassen kan bijvoorbeeld de veerkracht afnemen. Bij andere matrasconstructies kunnen de comfortlagen zachter worden of kan de ondersteunende kern veranderingen vertonen.
Dat merkt u soms doordat u steeds dieper wegzakt, moeilijker kunt omdraaien of 's morgens met klachten wakker wordt die u eerder niet had.
Het gaat dus niet alleen om hoe het matras eruitziet, maar vooral om hoe het nog functioneert.
Hoe diep mag een kuil in een matras zijn?
Dit is een vraag die ik regelmatig krijg.
Sommige fabrikanten hanteren in hun garantievoorwaarden een bepaalde minimale kuildiepte voordat er sprake is van een garantiegeval.
Dat kan bijvoorbeeld een blijvende vervorming van enkele centimeters zijn.
Maar wat mij betreft vertelt zo'n meting niet het hele verhaal.
Een matras dat zichtbaar twee centimeter lager is geworden, kan nog uitstekend ondersteunen. Tegelijkertijd kan een matras zonder duidelijk zichtbare kuil al behoorlijk aan veerkracht hebben verloren.
Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen een blijvende hoogteverandering en een verlies van ondersteuning.
Ook moet een eventuele kuil op de juiste manier worden gemeten, zonder dat iemand op het matras ligt en volgens een betrouwbare meetmethode.
Wanneer een fabrikant in zijn garantievoorwaarden een maximale kuildiepte noemt, betekent dat overigens niet automatisch dat een consument bij een kleinere vervorming nooit recht op een oplossing heeft.
Daarvoor zijn ook de wettelijke rechten van belang.
Mijn persoonlijke opvatting is dat een matras vooral beoordeeld zou moeten worden op de vraag of het na verloop van tijd nog voldoende ondersteuning en comfort biedt.
Dat is immers waarvoor u het heeft gekocht.
Wat is aflopende garantie?
Een ander belangrijk aandachtspunt is de zogenaamde aflopende garantie.
Stel dat u een matras koopt waarop tien jaar garantie wordt gegeven.
Dat klinkt alsof u gedurende tien jaar volledig beschermd bent tegen gebreken. Maar bij sommige leveranciers blijkt de vergoeding volgens de commerciële garantie ieder jaar lager te worden.
In de eerste periode krijgt u bijvoorbeeld nog volledige garantie, maar in latere jaren wordt slechts een bepaald percentage van de oorspronkelijke aankoopprijs vergoed.
Dat kan betekenen dat u na vijf jaar nog maar recht heeft op een gedeeltelijke vergoeding binnen die garantieregeling.
Soms wordt die vergoeding aangeboden als korting op een vervangend matras.
Op zichzelf hoeft een aflopende commerciële garantie niet verkeerd te zijn, zolang de voorwaarden duidelijk zijn en de consument weet wat hij mag verwachten.
Maar het is natuurlijk wel iets anders dan tien jaar volledige garantie.
Daarom vind ik dat leveranciers dit bij de aankoop helder zouden moeten uitleggen.
En er is nog iets belangrijks: zo'n aflopende garantieregeling mag geen afbreuk doen aan uw wettelijke rechten.
Wettelijke garantie is iets anders dan fabrieksgarantie
Dit onderscheid is misschien wel het belangrijkste van het hele artikel.
In Nederland heeft u bij de aankoop van een matras altijd recht op een product dat voldoet aan wat u er redelijkerwijs van mag verwachten.
Dat wordt wettelijke garantie genoemd.
Anders dan veel mensen denken, is die wettelijke garantie in Nederland niet standaard na twee jaar afgelopen.
Hoelang u mag verwachten dat een product goed blijft functioneren, hangt onder andere af van de kwaliteit, de prijs, de eigenschappen en de beloften die bij de verkoop zijn gedaan.
Van een hoogwaardig matras waarvoor u een aanzienlijk bedrag betaalt, mag u doorgaans meer verwachten dan van een eenvoudig en goedkoop matras.
Wanneer een matras bij normaal gebruik veel eerder zijn ondersteuning verliest dan u redelijkerwijs mocht verwachten, kan er sprake zijn van een ondeugdelijk product.
De verkoper moet dan in beginsel voor een kosteloze oplossing zorgen, bijvoorbeeld door reparatie of vervanging. Als dat niet mogelijk is of niet naar behoren gebeurt, kunnen er ook andere rechten ontstaan, zoals prijsvermindering of ontbinding van de koop.
Ook als de aanvullende fabrieksgarantie inmiddels is verlopen, kunnen die wettelijke rechten nog bestaan.
En daarbij is het de verkoper die verantwoordelijk is voor de wettelijke garantie, niet uitsluitend de fabrikant.
Dat is goed om te weten.
Wanneer is slijtage normaal?
Natuurlijk kunt u niet verwachten dat een matras na tien jaar intensief gebruik nog precies hetzelfde aanvoelt als op de eerste dag.
Materialen veranderen door belasting en gebruik. Dat geldt voor schuim, latex en ook voor comfortlagen boven pocketveren.
Maar de mate waarin dat gebeurt, kan sterk verschillen.
Bij hoogwaardige schuimen wordt bijvoorbeeld veel aandacht besteed aan de weerstand tegen blijvende vervorming en het behoud van de oorspronkelijke eigenschappen.
Goedkopere of minder duurzame materialen kunnen soms sneller aan veerkracht verliezen.
In mijn jaren als matrasproducent heb ik heel wat oude matrassen van dichtbij gezien. Daar zaten exemplaren tussen die na drie of vier jaar al behoorlijk waren achteruitgegaan, maar ook matrassen die na meer dan tien jaar nog verrassend goed functioneerden.
Dat heeft mij geleerd om voorzichtig te zijn met algemene uitspraken over wanneer een matras vervangen moet worden.
Niet ieder matras is na tien jaar versleten. En niet ieder matras haalt zonder problemen die leeftijd.
De gebruikte materialen, de constructie, het lichaamsgewicht, de bedbodem en de manier waarop het matras wordt onderhouden, spelen allemaal een rol.
Daarom vind ik de werkelijke kwaliteit van een matras veel belangrijker dan een indrukwekkend aantal garantiejaren.
Wat kunt u doen wanneer uw matras kuilvorming vertoont?
Wanneer u merkt dat uw matras niet meer goed ondersteunt, zou ik niet meteen concluderen dat het matras zelf defect is.
Controleer eerst of de bedbodem nog voldoende ondersteuning biedt.
Een doorgezakte lattenbodem of een beschadigde onderconstructie kan namelijk ook invloed hebben op hoe het matras ligt.
Kijk daarnaast of het matras volgens de voorschriften wordt gebruikt en onderhouden.
Wanneer er daadwerkelijk sprake lijkt van een probleem met het matras, is het verstandig om dit zo goed mogelijk vast te leggen.
Maak bijvoorbeeld foto's van de eventuele vervorming en beschrijf welke veranderingen u merkt tijdens het slapen.
Neem vervolgens contact op met de leverancier en geef deze de gelegenheid om het probleem te onderzoeken.
Mijn ervaring is dat veel klachten in goed overleg opgelost kunnen worden, zeker wanneer duidelijk is wat er precies aan de hand is.
Blijft een oplossing uit, dan kunt u zich beroepen op uw wettelijke rechten.
Daarbij is het verstandig om niet te lang te wachten met het melden van een gebrek. Meld een probleem bij voorkeur direct nadat u het heeft ontdekt.
Proefslapen en garantie zijn twee verschillende zaken
Naast garantie bieden veel matrassenleveranciers tegenwoordig ook de mogelijkheid om een matras thuis uit te proberen.
Dat wordt vaak proefslapen genoemd.
Persoonlijk vind ik dat een bijzonder waardevolle service.
In een winkel kunt u weliswaar beoordelen hoe een matras aanvoelt, maar pas wanneer u er meerdere nachten op heeft geslapen, merkt u hoe het matras voor u werkt.
Toch is het belangrijk om proefslapen niet met garantie te verwarren.
Garantie heeft betrekking op de eigenschappen en de deugdelijkheid van het product.
Proefslapen gaat juist over de mogelijkheid om te beoordelen of een matras bij u past.
Een matras kan technisch helemaal in orde zijn en toch niet prettig liggen. Dat is niet automatisch een garantieprobleem.
Bij een proefslaapregeling kunt u afhankelijk van de voorwaarden het matras retourneren, omruilen of laten aanpassen.
Lees daarom vooraf goed wat er wordt aangeboden.
Krijgt u uw geld terug of mag u alleen omruilen? Zijn er kosten verbonden aan het ophalen? En wat gebeurt er wanneer u een andere stevigheid nodig heeft?
Dat zijn vragen die u het beste vóór de aankoop kunt stellen.
Mag u een matras terugsturen als de verpakking is verwijderd?
Ook hierover bestaat nog weleens onduidelijkheid.
Bij een online aankoop heeft u in Nederland in beginsel veertien dagen wettelijk herroepingsrecht.
In maart 2019 heeft het Europese Hof van Justitie een interessante uitspraak gedaan over het retourneren van een matras waarvan de beschermfolie was verwijderd.
Het Hof oordeelde dat een matras niet uitsluitend vanwege het verwijderen van die folie van het herroepingsrecht kan worden uitgesloten op grond van de hygiëne-uitzondering.
Dat is belangrijk voor consumenten die online een matras kopen.
Het betekent overigens niet dat u een matras onbeperkt kunt gebruiken en daarna zonder gevolgen kunt terugsturen.
Tijdens de wettelijke bedenktijd mag u een product beoordelen zoals u dat in een winkel zou kunnen doen. Bij verdergaand gebruik kan onder omstandigheden sprake zijn van waardevermindering.
Ook moet u rekening houden met eventuele retourkosten, mits de verkoper u daar vooraf duidelijk over heeft geïnformeerd.
Een vrijwillige proefslaapperiode van bijvoorbeeld zestig of honderd nachten is weer iets anders. Daarvoor gelden de aanvullende voorwaarden die de leverancier aanbiedt, naast de rechten die u volgens de wet heeft.
Wie een matras in een gewone winkel koopt, heeft bovendien niet automatisch veertien dagen bedenktijd.
Juist daarom is het verstandig om voor de aankoop te informeren welke mogelijkheden er zijn wanneer het matras toch niet bevalt.
Mijn advies: kijk verder dan het aantal garantiejaren
Wanneer u een nieuw matras gaat kopen, is een goede garantie absoluut iets om op te letten.
Maar laat u niet uitsluitend overtuigen door een belofte van tien, vijftien of vijfentwintig jaar garantie.
Vraag vooral waarop die garantie betrekking heeft, wat er gebeurt wanneer het matras zijn ondersteuning verliest en of er sprake is van een aflopende vergoeding.
En vergeet niet dat u naast de commerciële garantie altijd wettelijke rechten heeft.
Zelf hecht ik veel waarde aan de kwaliteit van de materialen, de duurzaamheid van de constructie en de manier waarop een leverancier met klachten omgaat.
Een goed matras moet niet alleen in de eerste maanden prettig liggen, maar ook na jarenlang gebruik voldoende ondersteuning blijven bieden.
En wanneer er onverhoopt toch iets misgaat, mag u verwachten dat uw klacht serieus wordt onderzocht en dat er een passende oplossing wordt gezocht.
Een lange garantie is mooi, maar een goed matras én een leverancier die zijn verantwoordelijkheid neemt, zijn uiteindelijk veel belangrijker.